ساختار بازآرایی استخوان شکل می گیرد که به طور مشخص همراه با رشد عروق به این ناحیه است (پارفیت 2000)، این خونرسانی می تواند مواد و نیز سلولهای استئوکلاست و استئوبلاست مورد نیاز برای بازآرایی استخوان های اسفنجی و متراکم را فراهم کند (اریکسن 2007).
2-2-2- پوکی استخوان یا استئوپوروز
واژه استئوپوروز به معنای سوراخ سوراخ شدن استخوان است، این بیماری عبارت است از ترکیبی از کاهش توده استخوانی و آسیب های میکروسکوپیک در ساختار استخوان که در نهایت سبب کاهش مقاومت آن در برابر شکستگش ها می شود. انواع استئوپوروز در ذیل آورده شده است.

_ استئوپوروز اولیه
در ایجاد استئوپوروز اولیه عوامل متعددی دخیل اند از جمله:
1-کاهش سطح استروژن و یا آندروژن
2-کاهش فعالیت فیزیکی
3- کمبود دریافت ویتامین D و کلسیم
4- تماس ناکافی با نور فرابنفش خورشید و در نتیجه کاهش تولید ویتامینD به صورت درون زاد.
5-اختلال عملکرد کلیوی که می تواند به دنبال دیابت، سخت شدن سرخرگ ها و غیره ایجاد شود که در این حالت در نتیجه نارسایی هیدروکسیلاسیون در موقعیت 1 که برای فعال سازی ویتامین D لازم است میزان ویتامین D فعال کاهش می یابد (هلمبرگ، 2009).

_ استئوپوروز ثانویه
عوارض جانبی ناشی از بعضی داروها، اختلالات مربوط به غدد درون ریز، اختلالات تغذیه ای و مشکلات گوارشی و یا دستگاه صفراوی، اختلالات مغز استخوان و عدم فعالیت و غیره از عوامل ایجاد استئوپوروز ثانویه به شمار می روند. استئوپوروز ثانویه در ادامه بعضی بیماری ها مثل پر کاری غدد پاراتیروئید، افزایش کورتیزول خون، پر کاری غده تیروئید، بی اشتهایی و بعضی نئوپلاسم ها مثل میلوما ایجاد می شود. بسیاری از داروها می توانند القا کننده استئوپوروز باشند مثل جایگزین های هورمون های تیروئیدی، داروهای ضد صرع، ضد افسردگی، داروهای کاهنده اسید در دستگاه گوارش و مدرهای موثر بر قوس، هپارین، وارفارین، ویتامین A و سیکلوسپورین و… ( هلمبرگ، 2009؛ اکونال، 2010).
تشخیص این عارضه در بسیاری از موارد پس از ایجاد شکستگی های پاتولوژیک است (اکونال، 2010).
اندازه گیری تراکم استخوان54 که معمولا از طریق DXA55 صورت می گیرد در تشخیص کمک کننده است.

اساس DXA تهیه دو رادیوگراف با انرژی های بالا و پایین از بافت مورد نظر است که در نهایت نمره56Tحاصل می شود. نمره Tدر استئوپوروز کمتر از5/2 است.
روش های دیگر مثل QCT57 که روش سخت و هزینه بری است ولی اطلاعات زیادی به دست می دهد، نیز وجود دارد.
روش های درمانی مورد استفاده در استئوپوروز که به صورت رایج مورد استفاده قرار می گیرند شامل موارد زیر می شوند:
جایگزین استروژن برای جبران کمبود استروژن در زمان پس از یائسگی استفاده می شود که البته در طولانی مدت باعث ایجاد یک سری عوارض جانبی می شود.
ترکیباتی چربی دوست که به گیرنده استروژن متصل می شود مثل رالوکسیفن در این زمینه پیشنهاد می شود. این دارو یک اثر شبیه استروژن در استخوان ایفا می کند و پیشرفت استئوپوروز را کاهش می دهد و در غدد پستانی در کاهش بروز سرطان های پستانی نقش دارد، ولی به دلیل این که ریسک فاکتوری برای ترومبوز عروق و ایجاد کارسینومای اندوتلیوم عروق و بیماری های عروقی مطرح است کاربرد مفید آن کاهش می یابد.
بیس فسفونات ها، کلسیم، ویتامین D، افزایش فعالیت بدنی و استفاده از نور خورشید نیز توصیه می شود (هلمبرگ، 2009).
ریسک فاکتورهای مربوط به استئوپوروز عبارتند از :
ژنتیک (اثر بر تراکم استخوان)، هورمون های جنسی (هیپوگونادیسم و یائسگی)، بی اشتهایی و عدم فعالیت بدنی، بعضی بیماریها مثل پرکاری غده تیروئید، پرکاری غده فوق کلیوی، پرکاری غدد پاراتیروئید، برخی دارو ها، سیگار، مصرف الکل،کمبود کلسیم و ویتامین Dو کاهش شدید وزن (هلمبرگ، 2009).

3-2-2- پارامترهای ارزیابی هیستومورفومتری
هیستومورفومتری یا بافت شناسی کمّی عبارت است از شمارش یا اندازه گیری اجزای بافتی شامل سلولها، اجزای خارج سلولی و ریز ساختارها. هیستومورفومتری استخوان تنها روشی است که امکان اندازه گیری سرعت معدنی شدن استخوان و مطالعه روند ساخته شدن استخوان در سه سطح سلول، واحد باز آرایی و بافت را فراهم می آورد. هیستومورفومتری روشی مفید در توصیف بیماریزایی و سازکار سلولی انواع مختلفی از بیماریهای متابولیک استخوان از جمله استئوپوروز ناشی از گلوکوکورتیکوئید می باشد. این روش بخصوص در ارزیابی استخوان اسفنجی راه گشاست. ضخامت ترابکولها و نیز نسبت مساحت استخوان به مساحت کل بافت از پارامترهای اصلی در هیستومورفومتری استخوان به شمار می روند (دال کربونار و همکاران،2005).
به منظور انجام مطالعات هیستومورفومتری نیاز به اخذ نمونه از استخوان می باشد، بنابراین هیستومورفومتری روشی تهاجمی است. هم اکنون تلاشهای دنباله داری برای دست یابی به روش های جایگزین غیر تهاجمی در حال انجام است. هرچند تلاش برای شناسایی چنین روشهایی که قادر به تعیین متابولیسم استخوان، وضعیت فرایند معدنی شدن، اختلالات سلولی و غیره باشند، منجر به جداسازی پروتئین ها و آنزیم های ویژه مربوط به استخوان و بهبود کیفیت کیت های تجاری در دسترس شده است، اما هیچیک از این روش های جایگزین در تعیین تاثیرات بالقوه رژیم های درمانی خاص، ویژگی و یا حساسیت لازم را نداشته اند (هارموت و همکاران، 1999).
3-2-نیاسین و پوکی استخوان
با توجه به مطالب فوق هدف از این پژوهش ارزیابی تاثیر احتمالی نیاسین بر استخوان اسفنجی در هنگام کاربرد این دارودر مقادیر رایج برای کاهش دادن لیپیدهای سرمی و نیز مقادیر بالا با تکیه بر مطالعه هیستومورفومتریک و رادیوگرافیک است.

فصل سوم

مواد و روش کار
1-3-مواد و وسایل لازم
1- موش های صحرایی ماده بالغ نژاد Sprague-Dawley خریداری شده از مرکز پرورش حیوانات آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
2- قفس موش های صحرایی از جنس پلی کربنات شفاف قابل اتو کلاو کردن
3- پلت های غذای موش صحرایی خریداری شده از مرکز پرورش حیوانات آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
4- خاک اره جهت بستر موش های صحرایی
5- پودر نیاسین (شرکت نوین کاوش، تهران، ایران)
6- روغن گیاهی آفتابگردان (شرکت صنعتی بهشهر، تهران، ایران).
7- پودر کولیک اسید با خلوص بالای %98 (سیگما-آلدریچ، آمریکا).
8- پودر کلسترول با خلوص بالای %99 (سیگما، آمریکا).
9- سرنگ انسولین
10- سرنگ 5 میلی لیتری
11- سرسوزن سرنگ انسولینی شماره 27
12- سرم فیزیولوژی
13- آب مقطر
14- لوله های اپندرف
15- راک لوله های اپندرف
16- لوله آزمایش
17- راک لوله های آزمایش
18- دستکش لاتکس
19- اتانول (Merck، دارم اشتات، آلمان).
20 – قیچی و پنس
21- اسکالپل و تیغ اسکالپل
22- گاواژ مخصوص استفاده در موش صحرایی
23- سمپلرهای 100-10 میکرولیتری و 1000-100 میکرولیتری
24- سر سمپلرهای 10، 100، 1000 میکرولیتری
25- میکروسکوپ نوری (Merck، دارم اشتات، آلمان).
26- محلول اسید فرمیک (Merck، دارم اشتات، آلمان).
27- محلول سیترات سدیم (Merck، دارم اشتات، آلمان).
28- زایلول (Merck، دارم اشتات، آلمان).
29-پارافین
30- ترازوی دیجیتال با دقت 0001/0 گرم
31- فریزر 80 – درجه سانتیگراد
32- دوربین متصل شونده به میکروسکوپ
33- سانتریفیوژ
34- کاست و فیلم ماموگرافی
35- دسیکاتور
36- دستگاه پروسسور اتوماتیک
37- گوه پلهای آلومینیمی
38- دستگاه رادیوگرافی
39- کیت های آنزیمی سنجش لیپید های سرمی شامل:
الف) کیت اندازه گیری کلسترول (شرکت من، تهران، ایران).
ب) کیت اندازه گیری تری گلیسرید ( شرکت من، تهران، ایران).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع پایان نامه درباره à، un، pour

2-3 طرح آزمون

برای انجام کار از 24 سر موش صحرایی ماده با سن کمتر از 10 ماه از نژاد Sprague_Dawley استفاده شد. موش های صحرایی پس از انتقال به اتاق نگهداری حیوانات، هر یک وزن شده و به طور تصادفی در 4 قفس ضد عفونی شده قرار داده شدند (در هر قفس 6 موش صحرایی) و هر موش شماره گذاری شد. درجه حرارت محیط کنترل شده و 2 ±23 درجه سانتیگراد بود. موش ها پس از طی دوره سازش پذیری به شرح زیر درمان شدند:
1) کنترل: این گروه در طول دوره جیره غذایی معمولی را دریافت کردند.
2) هیپرلیپیدمیک: این گروه به مدت 15 روز با جیره پر چرب حاوی 20% روغن آفتابگردان، 2% کلسترول و 5/0% اسید کولیک و پس از آن تا روز 40 با جیره حاوی 10% روغن آفتابگردان، 1% کلسترول، 25/0 % اسید کولیک تغذیه شدند (روش القای هیپرلیپیدمی و ارزیابی آن بر اساس پژوهش بولکنت و همکاران در سال 2004 انتخاب شده است).
3) هیپرلیپیدمیک (نظیر گروه 2)+ نیاسین 200 میلی گرم بر کیلو گرم روزانه بصورت خوراکی با گاواژ (دوزاژ رایج)
4) هیپرلیپیدمیک (نظیر گروه 2)+ نیاسین با دوزاژ بالای غیر کشنده (300 میلی گرم بر کیلو گرم) روزانه خوراکی با گاواژ.
لازم به ذکر است که تجویز نیاسین از روز 15 آغاز و تا پایان دوره (روز 40) ادامه یافت.
به منظور حصول اطمینان از ایجاد هیپرلیپیدمی در روز 15 از تمامی موش ها خونگیری می شود.
در پایان دوره مجددا خونگیری تحت بیهوشی انجام شده و میزان کلسترول تام و تری گلیسرید سرمی سنجیده می شود. سپس با عمیق نمودن بیهوشی حیوانات کشته شده و استخوان تیبیای راست برداشته می شود. سپس جهت ارزیابی با میکروسکوپ نوری و تعیین پارامترهای هیستومورفومتریک از استخوان برشهای طولی از اپی فیز و متافیز پروگزیمال تیبیا تهیه شده و پس از رنگ آمیزی با هماتوکسیلین-ائوزین پارامترهای هیستوموفومتریک مرتبط با ساختار استخوان مانند نسبت مساحت ترابکول ها به مساحت استخوان و ضخامت ترابکول ها سنجیده می شوند. همچنین برای محاسبه دانسیته رادیوگرافی، رادیوگراف هایی تحت شرایط و تنظیمات یکسان از اپی فیز و متافیز پروگزیمال تیبیای چپ اخذ شده و با استفاده از پروسسور اتوماتیک، ظاهر می شوند. در هنگام تهیه رادیوگراف یه گوه پله ای در کنار استخوان قرار داده می شود. سپس دانسیته استخوان با دانسیته گوه پله ای به کمک یک نرم افزار مناسب مقایسه و به صورت کمّی محاسبه می شود.

3-3 روش کار
1-3-3 خونگیری
در روز 15 از شروع مصرف جیره پر چربی، به منظور حصول اطمینان از ایجاد هیپرلیپیدمی خونگیری انجام شد. به این شکل که موش ها در داخل دسیکاتور حاوی پنبه آغشته به اتر قرار داده شدند و تحت بیهوشی از قلبشان خونگیری انجام شد به نحوی که بیهوشی یا خونگیری به مرگ موش ها منتهی نشود و خون هر موش در لوله آزمایشی که با شماره همان موش مشخص شده ریخته و به مدت یک ساعت در دمای آزمایشگاه قرار داده شد. سپس برای جداسازی سرم، لوله ها به مدت 10 دقیقه در سانتریفیوژ با سرعت 3000 دور در دقیقه قرار داده شدند. سرم در میکروتیوب های اپندورف ریخته شد و تا زمان استفاده در فریزر 80- درجه سانتیگراد نگهداری شد. سپس کلسترول تام و تری گلیسرید نمونه ها سنجیده شد. لازم به ذکر است که این مرحله در پایان دوره نیز به همین شکل انجام پذیرفت.

2-3-3- درمان با نیاسین
پس از روز 15، درمان حیوانات گروههای سه و چهار با نیاسین آغاز شد به این صورت که گروه سه روزانه با نیاسین با دوزاژ 200 میلی گرم بر کیلو گرم (دوزاژ رایج) و گروه چهار روزانه با نیاسین با دوزاژ 300 میلی گرم بر کیلوگرم (این دوزاژ با روش آزمون و خطا و به دلیل مرگ موش ها به دلیل مسمومیت با نیاسین با دوزاژ های بالاتر به دست آمد) بصورت معمول گاواژ داده شدند و این درمان در هر دو گروه تا روز 40 (به مدت 25 روز) ادامه یافت. لازم به ذکر است که نیاسین در آب به صورت سوسپانسیون تهیه شد و گروه های 1 و 2 با آب گاواژ می شدند.

3-3-3 برداشت استخوان تیبیای راست و

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید